Hoofd- en Deelvragen

Vertrekken zonder een vraag, is als in vliegtuig stappen terwijl je eigenlijk een boterham wilde eten. Leuk om te doen, maar nutteloos voor waar je echt behoefte aan had. Tegeltjes wijsheid: De vraag stellen is de helft van het antwoord geven.

Hoofdvraag

Waarom moet er een vraag gemaakt worden bij een opdracht? Redelijk simpel, omdat men niet wil dat je maar wat aanprutst. Het moet nut hebben. En nut voor meerdere mensen. Als het alleen nut voor jou moet hebben, dan kan je wellicht wat aanrommelen en denken dat er dan na een tijd wel een kunstwerk van een paar miljoen zal ontstaan. Maar je heet wellicht niet Picasso, dus bij jou moet het ander gaan.

Soorten vragen: je kan een ‘diagnose onderzoek’ doen of een ‘ontwerponderzoek’. Bij de diagnose vraagt de dokter zich af ‘waarom loopt de patiënt mank’. En bij een ontwerponderzoek vraagt die zich af ‘wat is de beste methode het been te spalken’.

Een vraag maakt dat het idee ontstaat dat je iets gaat oplossen. En dat klinkt in een bedrijfsomgeving dat iets meer geld gaat opleveren. In een privé omgeving dat er meer welzijn of zo zal ontstaan. Net zoals dat bij ministeries of goede doelen is.

Privé voorbeeld. Dat je geen warm water hebt is een probleem, die jouw welzijn van een warme doesj na het sporten je niet geeft. Dat als vraag hebben en oplossen vergroot je welzijn.

Bedrijfsleven voorbeeld. Net zo is dat in het bedrijfsleven. Die is altijd op zoek naar meer geld, dus het is altijd een probleem ‘waarom is er niet nog meer geld’. Dus een hoofdvraag is makkelijk gevonden: alle dat in de weg staat tussen de situatie nu, met x winst en de situatie dat het x geld plus een paar miljoen is. Alles wat kosten verlaagd en omzet verhoogd.

Ministerie of goede doelen. Die willen meer welzijn in de wereld denk ik even kort door de bocht. Ik betaal belasting en verwacht er dingen voor terug die mijn (publieke) leven leuker maken, mijn welzijn verhogen. Stoplichten bijvoorbeeld die het verkeer regelen. Of inspraak, zodat ik denk gehoord te worden. Etc. En ook daar is in mijn opinie alle terug te herleiden tot geld. Want dat is nu eenmaal de functie van geld, het is een ruilmiddel die het makkelijk  maakt appels met peren te vergelijken.

Verschil tussen een management vraag en een onderzoeksvraag.

De vraag waar het mee begint is vaak niet hetzelfde als wat je moet onderzoeken. Het maken van een goede vraag is lastig en je moet het erg precies doen.

Een management vraag kan zijn: ‘waarom daalt de omzet’. Maar tja… wat ga je dan onderzoeken. Omzet is een resultaat van Klanten x Het bedrag wat ze besteden x hoe vaak ze dat doen. Dus mogelijk heb je drie onderzoeksvragen:

Daalt het aantal klanten en waarom?

Veranderd het bedrag dat klanten besteden en waarom?

Kopen klanten minder vaak onze producten?

Tips en Tops

Tips.

In de vraag zit al een aanname. Bijvoorbeeld ‘waarom kopen klanten niet online’.

‘Op welke manier kan ….. ‘ Dit is een foute vraagstelling, die is niet onderzoekend genoeg, de vraag stuurt al naar een oplossing. Beter is ‘Welke onderdelen dragen bij aan….’ Deze vraag is meer onderzoekend.

Praktisch.

Voor je start, overweeg gebruik van een Logboek

Overweeg een logboek te gebruiken. Hier schrijf je in wat je zoal tegenkomt en overweegt te gaan onderzoeken. Dit logboek zal je later helpen bij het maken van een reflectie document en ook de assessoren te laten zien dat je ‘onderzoekend vermogen’ hebt, een competentie die veel terugkomt in beoordelingsformulieren.

Tools

Het 6W model.

Het visgraatmodel

Wat je ook kan doen…

Aanpak 1. Neem een grafiek van iets dat een relatie heeft met de omzet of kosten. Bekijk die lijn van de afgelopen twee of drie jaar, en extrapoleer die. Is de kosten lijn stijgende en loopt die boven het budget uit, daar heb je jouw probleem: hoe de kosten te verlagen.

Aanpak 2. Luister bij het koffie apparaat waar je collega’s over mopperen. Probeer daar een ding uit te halen wat leuk is om aan te pakken en ook nog een beetje impact zal hebben.

Aanpak 3. Lees het jaarverslag of luister naar de presentatie van de kwartaal cijfers van je firma, daar kan je veel kennis opdoen van de uitdagingen die de industrie/firma heeft.

Aanpak 4. Verdiep je in wat sector rapporten schrijven, allemaal online te vinden. Die geven je inzicht in waar de industrie mee worstelt, en dat zal dan bij jouw firma waarschijnlijk niet anders zijn.

Aanpak 5. Mijn favoriet: verzin iets waar je meer van wil weten. Of iets waar je later in wil werken. Creëer daarvoor een kans of probleem en verkoop dat aan je firma. Dus wil je in de online marketing gaan werken, dat is je conclusie dat de website van je firma veel beter kan, met SEO en SEA. En omdat ze daar nog nooit van gehoord hebben vinden ze het goed dat je daar iets mee gaat doen.

Aanpak 6. Vraag mij. In 15 minuten heb ik je een probleem aangepraat.

Nooit doen: afijn, nooit doen is wellicht wat veel gezegd, maar je manager vragen of die een probleem heeft… tja… daarvoor is hij manager, om problemen voor te zijn en op te lossen. Dus je vraagt hem eigenlijk of die zijn werk niet goed doet. Geen goed idee….

Vraag eventueel wel waar een uitdaging op middellange termijn ligt.

Checklist:

1. Is je vraag praktische genoeg en niet te breed. Hoe breder de vraag, hoe langer je er mee bezig bent en hoe minder impact de oplossing zal hebben wellicht.

2. Wat, wanneer, waar. De scoping is belangrijk, een duidelijke afbakening.

3. Haalbaar. Als je een inschatting maakt van hoeveel tijd je ter beschikking hebt, past het beantwoorden van de vraag in die tijd. Dat is lastig een eerste keer te doen, maar met een ruwe planning van dagen die je nodig hebt om tot het antwoord te komen kan je er raken. Ook hier is het dus best slim om ‘begin met het eind in gedachte’ alvast een schets te maken van het eindresultaat. In eventueel de Situatie, Complicatie, Oplossing aanpak.

Tegeltjes wijsheid: If you don’t know where your are going, any road will get you there.

Deelvragen

Die zijn onderdeel van de hoofdvraag en moeten MECE en via Piramide logica het liefst zijn opgesteld. (Zie hier een link voor de uitleg daarvan). De deelvragen helpen je om het verre doel dat in je hoofdvraag verpakt zit, concreter te maken en van kleinere tussenoplossingen te voorzien. Een deelvraag tussen de vier en zes lijkt me prima.

Deelvragen gaan over de draaiknoppen die in het onderzoek worden bestudeerd. Het antwoord op een deelvraag brengt het antwoord op de hoofdvraag dichterbij.

TIP: een handige tool hierbij is de ‘Argumenten ladder’. Zoek die op in mijn andere website http://www.rudolphsnews.com

Deelvragen generiek zijn vaak…

– Wat is de huidige situatie rond xyz.

– Hoe is die situatie ontstaan?

– Welke theorie is er over xyz en hoe is die toe te passen.

– Welke voorbeelden zijn er bij concurrenten of andere industrieën hoe die probleem xyz hebben opgelost.

– Welke effect en welk implementatie plan geeft voor de firma een oplossing.

Ook zijn deelvragen mogelijk iets van…

– Waarom is het een probleem, hoe is het probleem ontstaan.

– Wat heeft men al gedaan aan het probleem en wat werkte wel of niet.

– Is het probleem uniek voor de industrie?

– Wat is de besluitvorming in mijn organisatie voor het oplossen van het probleem.

Deelvragen professioneel aangepakt

Die zijn zoals het transformatie model dat je hier gaat vinden. Van een AS-IS naar een TO-BE met verschillende invalshoeken. Let op! Hiermee haal je veel werk op je hals. Prima als je een groot project wil aanpakken en carrière wil maken. Iets voor als je wat verder bent in je studie of carrière.



Page – Vraagstukken over vier jaar.

NOTE: op donderdag 8 april 2021 is dit nog een concept tekst. Woendag 14 april is die af.

Welke vraagstukken kan je gaan oplossen voor je werkgever?

Vaak krijg ik de vraag van studenten welke problemen ze kunnen aanpakken. Of dat ze aan hun werkgever gaan vragen wat het probleem is. Ai, dat klinkt mij niet slim in de oren. Waarom niet en wat dat wel, daarover gaat onderstaande tekst.

In jouw eigen belang is het probleem/onderzoek/etc zelf te kiezen en wel omdat….

Niet zelf je opdracht verzinenn of je werkgever vragen… beide niet een plezierige manier van een opdracht starten. Liever zou ik denken heb je zelf een opdracht bedacht en zorg je dat werkgever en docent daarmee ok zijn. Ik heb daarvoor een paar redenen:

  • Je neemt een opdracht aan die je energie geeft omdat je het een leuk onderwerp vindt. > effect: Dat maakt je studie doen makkelijk, want je zit in de flow.
  • Je kiest een opdracht in een onderwerp waar je later verder in wil werken. > effect: Dat geeft je de mogelijkheid dit op je cv te zetten en bij sollicitaties te noemen. ‘Leuk dat u daar naar vraagt, toevallig heb ik een zware opdracht uitgevoerd rond dat onderwerp. Dat was niet toevallig natuurlijk, want ben bezig daar specialist in te worden. Dus laat ik u wat vertellen hoe die opdracht die ging over [vul je onderwerp in] en welke resultaten ik haalde’.
  • Je kiest een opdracht die je in de picture zet bij het hoger management van je firma. > effect: Vergrote kans op een carrière stap.
  • De opdracht gaat over iets dat nieuw is in jouw industrie. > effect: Ja kan de ‘Thought leader’ worden op dit onderwerp in jouw industrie en zo salaris verhoging bedingen.

Je manager vragen of die een probleem heeft, is lichtjes dom en wel omdat….

  • Als er een probleem is, dan is die manager vast de persoon die aangekeken word, omdat hij is aangenomen problemen op te lossen. > effect: die wil niet dat je het oplost, dan staat die zelf in zijn hemd.
  • Heeft de manager een probleem dat die zo direct je weet te vertellen, dan is het of een probleem dat al lang speelt en die niet opgelost krijgt. > effect: En waarom denk jij dat jij dat wel kan, wil je jouw carrière daarop laten stuklopen?
  • Als een manager lang moet nadenken over een probleem, dan kiest die er vast een waar je ‘geen kwaad’ kan. Tja… zou mijn ook niet erg motiveren…. > effect: Je krijgt de rommel uit de onderste la.

Waarom is het goed zelf een opdracht te verzinnen. Awel, omdat….

  • Je alle punten kan aftikken die staan bij ‘jouw eigen belang, zie hierboven’. > effect: Meer plezier in je studie en vergroten carriere kansen.
  • Het de mogelijkheid geeft de opdracht scherp af te stemmen met het onderwerp van de cursus die je volgt en met de docenten daar. > effect: geoliede studietraject.
  • Het maakt dat je eerst eens je inleest in waar andere studenten het over hebben gehad, check eens een scriptiebieb of portfoliobieb (omdat portfolio een nieuw woord is beter zoeken op scriptie). > effect: Maakt het je gemakkelijk, als er al een stuk geschreven is over een onderwerp dat jij ook kan doen, dan gebruik je die scriptie/portfolio als basis en ga je daarmee verder.

Waar kunnen opdrachten, problemen en zo, over gaan?

Hieronder een lijstje van mogelijke dingen per vakgebied. Allen voorbeelden van probleemstellingen die ik in mijn loopbaan als leidinggevende of docent wel tegen kwam.

Cursus Marketing

Generieken vraagstukken

  • De omzet loopt terug in product xyz waardoor komt dat?
  • De kosten lopen op sinds xyz waardoor komt dat en wat is er aan te doen?
  • Het rendement is te laag om te blijven voortbestaan, wat te doen?

Specifieker – Over de producten kant

  • Onze producten zijn verouderd, wat is er aan innovatie te doen?
  • Het product portfolio past niet meer bij de markt, wat is advies?
  • De product life cycle van onze producten loopt ten einde, wat te doen?
  • We hebben veel producten in de ‘dog’ positie van de BCG matrix.
  • We weten niet welke producten het meest winstgevend zijn, welke maken de beste EBTA?

Specifieker – Over de markt kant

  • Welke segmenten bedienen we en welke laten we liggen?
  • Welke klant zijn het meest waardevol voor ons bedrijf?

Specifieker – Over de verkoop kant

  • Welke verkoop kanalen zetten we niet in? En waarom niet?
  • Hoe is het online funnel gebouwd?

Cursus Strategisch management

hier komt nog tekst

Cursus Reputatie, Communicatie.

hier komt nog tekst

>> hallo lezer, ik zal dit aanvullen begin volgende week, rond woensdag 14 april 2021 staat het hierop, kom dan hier terug. Tot dan, Rudolph Regter.